Παλαιός Παντελεήμονας: Και Παλαιός και της μόδας...

Φωτογραφίες: Λάμπρος Γαλάνης

Επιτομή της «φυσικής ομορφιάς», ο παραδοσιακός οικισμός του Παλαιού Παντελεήμονα στέκεται σε υψόμετρο 700 μ. επιβάλλοντας την αυθεντικότητα του τοπίου.

Αποφεύγοντας τα στερεότυπα ορεινών χωριών, ο Παλαιός Παντελεήμονας αντιστέκεται σε τάσεις και κλισέ και απαρνείται την έννοια του ορεινού κοσμοπολιτισμού της Βόρειας Ελλάδας.

Απλωμένο στις κατάφυτες πλαγιές του Κάτω Ολύμπου, η ιστορία λέει πως το χωριό πρωτοκατοικήθηκε στα τέλη του 14ου αιώνα, ενώ αιώνες αργότερα, το 1978, χαρακτηρίστηκε παραδοσιακός οικισμός.Επιχειρώντας μια ιστορική αναδρομή θα ανακαλύψουμε πως τη δεκαετία του 1950 ο οικισμός κινδύνεψε να ερημώσει ολοκληρωτικά καθώς οι κάτοικοί του μετακόμισαν 5 χλμ. ανατολικότερα προσεγγίζοντας τη θάλασσα και την περιοχή του Πλαταμώνα, δημιουργώντας το χωριό που ονομάστηκε Νέος Παντελεήμονας.

Η φυσική υπεροχή όμως του παραδοσιακού οικισμού δεν ήταν δυνατόν να μείνει ανεκμετάλλευτη, γι' αυτό από τη δεκαετία του 1980 ξεκίνησε η αναπαλαίωση και μαζί με αυτήν η τουριστική ανάπτυξη του τόπου.

Οι πετρόχτιστες κατοικίες με τις καμινάδες, αντιπροσωπευτικά δείγματα μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής και ηπειρώτικης παράδοσης, συνυπάρχουν με σύγχρονους ξενώνες συνθέτοντας ένα ομοιόμορφο οικιστικό περιβάλλον σχεδόν παραμυθένιο.

Φωτογραφίες: Λάμπρος Γαλάνης 

Γύρω από την κεντρική πλατεία με τα αιωνόβια πλατάνια θα συναντήσετε την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα, το αναπαλαιωμένο κτίριο του σχολείου και γραφικά πλακόστρωτα μονοπάτια που οδηγούν σε παραδοσιακές ταβέρνες, καφενεία και μικρά μαγαζιά με παραδοσιακά προϊόντα.

Το τοπίο μοναδικής ομορφιάς ενισχύεται αισθητικά από το πυκνό δάσος με καστανιές, οξιές και κουμαριές που αγκαλιάζει το χωριό. Εξάλλου, αναπόσπαστο κομμάτι της περιοχής αποτελεί η πλούσια χλωρίδα και πανίδα του τόπου με κυρίαρχη την οξιά με την ονομασία fagus moe-siaca.

Στα συν βέβαια και η εκπληκτική θέα προς τον Θερμαϊκό κόλπο και τη θάλασσα, ενώ ο καθαρός αέρας που κατεβαίνει από τον Ολυμπο και τις βουνοκορφές μας υπενθυμίζει το υψόμετρο του χωριού.

Ο καλύτερος τρόπος για να ανακαλύψει κανείς την ορεινή περιοχή είναι με τα πόδια. Αν αγαπάτε την πεζοπορία και είστε σε καλή φυσική κατάσταση μπορείτε να συμμετέχετε σε οργανωμένες εκδρομές στις γύρω περιοχές. Υπάρχουν πολλά μονοπάτια ορειβατικών διαδρομών που αξίζει να περπατήσετε, ενώ μπορείτε να επισκεφτείτε τον Εθνικό Δρυμό Ολύμπου όπου βρίσκεται το φαράγγι του Ενιπέα με τις χαρακτηριστικές ξύλινες γέφυρες. (www.trekking.gr) Ενα από τα πλέον προτεινόμενα μονοπάτια είναι αυτό που συνδέει τους τρεις παραδοσιακούς οικισμούς Παλαιό Παντελεήμονα, Παλιούς Πόρους και Ανω Σκοτίνα. Επίσης, στο Ελατοχώρι, που απέχει περίπου 65 χλμ. από τον Παλαιό Παντελεήμονα, λειτουργεί χιονοδρομικό κέντρο μέσα στο δάσος. Αν είστε ακόμα πιο τολμηροί θαυμάστε όλη την ομορφιά της φύσης από ψηλά, ζώντας μια μοναδική εμπειρία απογείωσης με το αλεξίπτωτο πλαγιάς.

Οι εναλλαγές του τοπίου συνεχίζονται με τον Πλαταμώνα και τις οργανωμένες παραλίες του να βρίσκονται στους πρόποδες του Ολύμπου και να απέχουν μόλις 7 χλμ., δηλαδή 15 λεπτά με το αυτοκίνητο, από τον παραδοσιακό οικισμό. Με απόλυτο κυρίαρχο την ίδια τη φύση, ένα είναι σίγουρο: αυτό το χωριό ξέρει να χαίρεται όλες τις εποχές του χρόνου.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ
Ακριβώς απέναντι από το χωριό θα συναντήσετε το άρτια συντηρημένο μεσαιωνικό κάστρο του Πλαταμώνα, σήμα-κατατεθέν του νομού και πόλος έλξης πολλών επισκεπτών ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Το Κάστρο του Πλαταμώνα, τελεί σήμερα υπό την ευθύνη της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και με τη συγκατάθεση της πραγματοποιούνται εκεί εκδηλώσεις του Φεστιβάλ Ολύμπου.

Σε απόσταση 30 χλμ. από το χωριό βρίσκεται το αρχαιολογικό πάρκο Δίον (www.ncientdion.org) με τα ανασκαφικά ευρήματα να τοποθετούνται χρονικά στη ρωμαϊκή και παλαιοχριστιανική εποχή. Το Δίον υπήρξε τόπος λατρείας του Ολυμπίου Διός και είχε αναδειχθεί στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. ως το επίσημο θρησκευτικό κέντρο των Μακεδόνων. Στο Αρχαίο Θέατρο του Δίου διοργανώνεται κάθε χρόνο πολλές θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες.

ΦΑΓΗΤΟ
Η τοπική κουζίνα είναι πλούσια σε παραδοσιακά φαγητά και ενισχύεται συνήθως από την πυκνότητα του ελαιόλαδου και τα αρώματα της ρίγανης και της κανέλας. Απαραίτητο συνοδευτικό κάθε γεύματος, το τσίπουρο από κούμαρα.

Στην ταβέρνα «ΟΛΥΜΠΟΣ» (23520 22377) με επιβλητικό φόντο τον Ολυμπο, θα απολαύσετε μαγειρευτά, χειροποίητες πίτες γεμισμένες με χόρτα αλλά και νόστιμα καλοψημένα κρέατα όπως χοιρινό στη γάστρα.

Στον «ΠΛΑΤΑΝΟ» (23520 22603) θα πάτε για τα περίφημα παϊδάκια και τα χειροποίητα χωριάτικα λουκάνικα.

Στη γραφική πλατεία θα βρείτε και την ταβέρνα «ΖΑΓΡΕΑΣ» (23520 22717) όπου θα δοκιμάσετε σούπες και πολλά μαγειρευτά.

Κείμενο: Εφη Οικονομοπούλου
Φωτογραφίες: Λάμπρος Γαλάνης

ΠΗΓΗ:ethnos.gr